Thứ Bảy, 17 tháng 1, 2026

696. ĐẶNG TIẾN (Thái Nguyên) TRANG THƠ

                                                                                             


SAO?
(Để trả lời một người bạn...)
---

Sao?
Tôi có bổn phận gì với bạn?
Ồ! Khai sáng
Khai minh
Mở óc...
Google siêu hạng
Thêm đủ các nhà mạng
Thêm đủ các nền tảng AI...
Vô số các cánh cửa từ lâu đã mở
Vô số mở ra những chân trời
Giăng giăng những cánh chim bay
Hỏi tôi có bổn phận gì với bạn?

Bạn kêu mạng xã hội là cái chợ trời đầy hiểm họa
Bạn kêu Google là cạm bẫy đáng ngờ
Bạn khẳng quyết các nền tảng AI là không thể tin
Vô số sách bản cứng bản mềm hợp pháp hợp lệ bạn chưa từng ngó...
Bạn tự nhốt mình trong những cũi những chuồng sơn phết giả trang những điều thiêng liêng
Bạn không tự bay mà mưu toan bay ké
Bạn cũng là một loại chim cự tuyệt những chân trời...

Sao?
Tôi có bổn phận gì với bạn?
Xót thương ư?
Như Lỗ Tấn?
Không...
Hào hiệp vô tư ư?
Như Phúc lộc Nhĩ đặc, Mạnh đức, Lư Thoa, Phúc trạch Dụ cát ư?
Không
Tuyệt đối không.

Bạn lớn tiếng đòi quyền tồn tại
Tốt thôi, chẳng ai có ý định cản ngăn
Tôi - tư - duy - nghĩa - là - tôi - tồn - tại!
Với bạn là điều không cần
Nói, bạn mượn giọng
Nhìn, bạn mượn mắt
Nghe, bạn mượn tai
Và mượn óc khi cần phải nghĩ...
Vâng
Bạn tồn tại như là chân lí
Một hòn đá tảng như tự nó sinh ra
Gánh vác sứ mệnh ù lì
Vĩnh viễn không về cùng cát bụi
Và bạn bất tử



THẬT...

Đến cười vui bây giờ cũng khó
Thành xa xỉ
Thành ngoại lệ kì khôi
Thành hiếm hoi
Có nguy cơ tuyệt tự
Chưa thấy ai biên soạn sách Đỏ
Và khi sách Đỏ soạn xong
Cười - vui, vui - cười tuyệt tự
Không có ai cứu nạn
Dù cứu được cũng không biết trả về đâu
Vây bọc và chiếm dụng tầng tầng dày đặc rừng cười
Khét lẹt
Ác chiến
Hăm he
Khinh bỉ
Hả hê
Đắc thắng
Đạp đổ
Xéo nát
Cười - vui chết và ngạt thở.

Đến cười - vui bây giờ cũng khó!
Nghẹt thở vì bụi mịn!
Tái mặt dày đặc tin loan
Lừa đảo
Thao túng
Hăm he
Chặn
Lao dốc
Khủng bố
Bắt cóc
Vượt ngưỡng
Trầm cảm...
Tắt ngấm tiếng cười vui
Chết yểu mầm cây trước khi nhìn thấy nắng
Đóng băng
Hình như mọi sinh thú
Trần trụi những mặt thật
Đủ để run rẩy
Lựa chọn lối thoát trong bóng đêm câm lặng
Cười - vui, vui - cười hóa thân
Thành con rối vô tri
Thành cành khô củi mục
Thành đàn chim di trú lặng lẽ bay đi
Thành bóng đen trên tường trắng buốt
Thành tất cả
Khi niềm vui biến mất
Hệ sinh thái mới dần quen

Và cười - vui rơi hố thẳm lãng quên.

HẬU CHIẾN

Chàng tuổi trẻ vô danh tiểu tốt,
Sinh vào thời có một không hai.
Chiến tranh dài thật là dài,
Thảm nạn chồng chất! Ngàn đời không quên.

Nơi chiến địa hòn tên mũi đạn,
Nếu nó thương: thoát nạn. Thế thôi.
Xác banh! Máu đổ. Đầu rơi...
Chiến trường cả vạn vạn người thành ma.

Chiến tranh xong. Về nhà...Thường nhật
Những hùng ca dần tắt...Tắt dần
Muôn vàn ngàn nỗi khó khăn,
Đã xoay chong chóng còn vần cối xay.

Con nheo nhóc đêm ngày quấy khóc
Vợ xác xơ khó nhọc trăm bề.
Cha sầu. Mẹ héo. Ủ ê,
Bom gào. Đạn rú. Vọng về trong mơ.

Cái gánh nặng - đâu ngờ càng nặng
Bao đêm dài tịch lặng một mình.
Mộng sa tràng nghĩ mà kinh,
Trong mơ cứ hiển hiện rõ hình năm nao.

Không nghe tiếng bom gào đạn rú,
Cũng không thấy lửa đỏ ngút trời.
Chập chờn chỉ thấy mặt người,
Thoắt ẩn thoắt hiện - một lời cũng không.

Họ mất tiếng! Đau lòng khủng khiếp,
Muôn đời sau không biết! Tuyệt không...
Những gì dấu kín trong lòng,
Những gì thăm thẳm! Mung lung...những gì!

Mất tiếng nói! Sầu bi như núi
Nơi vực sâu tăm tối thời gian.
Trở về may mắn muôn vàn?
Nhưng kìa! Gánh nặng hồn oan bao người!

Phải viết thôi! Viết thôi! Phải viết,
Tiếng những ai đã chết...Thế thôi.
Nhớ câu Khởi - thủy - là - Lời,
Lửa thiêu không cháy. Đất vùi - mọc lên.

Đâu có màng chê khen. Đâu có,
Đến muôn nơi - xếp xó. Như nhau.
Văn chương vô mệnh. Nhớ câu,
Ba trăm năm lại tìm nhau. Lo gì.

Nghiệp cầm bút nó là như thế,
Chấp nhận thôi bãi bể nương dâu.
Được lòng ta mất lòng nhau,
Được Giời khen ắt nhuốm màu tang thương!

Cuộc đao bút lắm đường ngoắt ngoéo,
Còn kinh hơn đạn réo bom rơi.
Nhìn kìa trận chiến tơi bời,
Xác văn trộn lẫn xác người - mà đau!

Ừ nếu có kiếp sau! Xin ước,
Cuộc tương tàn...kẻ trước người sau.
Phật đài xin được cùng nhau,
Đôi hàng lệ nhỏ! Thảm sầu...Cùng vơi!

THƯỢNG ĐẾ CŨNG MẶT XANH RUN SỢ
[Thơ ....triết học]
----

Rồi một ngày hóa thành cát bụi
Cõi huyền vi - nơi ấy gặp nhau
Ai im lặng? Và ai sẽ nói?
Ai cúi mặt? Ai ngẩng cao đầu?

Nhân gian bi hài - cơn gió bụi
Thắng - thua. Được - mất. Cuộc khốc tàn
Cao thượng! Những mưu hèn kế bẩn
Thượng đế trên cao Ngài cười buồn.

Thượng đế lắc đầu! Ngài ngán ngẩm
Những con Ngài đầy vẻ thiểu năng
Cuộc sáng tạo hình như mắc lỗi
Ngôn từ Ngài ban? Một - lỗi - lầm!

Ngôn từ! Đích thị là hiểm họa!
Khởi thủy là đây! Chính là đây
Kết nối! Rẽ chia! Vực, vực thẳm
Khai mở! U mê! Ngục tự xây...

Như ngọc như vàng như đá quý
Như bùn như bụi...dạt bên đường
Như chông như mác như đao kiếm
Như quỷ ma lẩn khuất muôn phương.

Thượng đế mặt xanh! Run. Sợ hãi
Con của ta? Sao đến nỗi này?
Ước gì! Của ta, món quà tặng
Rút được là ta rút lại ngay!

Nhưng không thể! Ta đành bất lực
Tạm quên! Ta ngoảnh mặt quay đi
Ném lời nguyền! Một lần ta ném
Các - người - vĩnh - viễn - cuộc - loạn - li!

THÔI NHÉ

Thôi nhé
Những thần tượng một thời ta ngưỡng mộ
Những thần tượng của riêng ta
Bây giờ xin được bình thản đóng gói
Xếp gọn gàng vào kho
Ta phủ lên bằng thời gian của bóng tối
Ngủ yên nhé giấc ngủ ngàn năm
Câu niệm chú cho riêng ta
Một lần
Chỉ một lần thôi
Chỉ một
Quên lãng và lãng quên
Thần tượng một thời
Một lần đóng gói
Xếp vào kho thời gian bóng tối.

Ta cũng như triệu triệu con người
Sinh ra một lần
Sống cũng chỉ một lần
Và một lần ra khỏi thế gian này
Sao phải mang theo
Những thần tượng đã lỗi mùa
Những thần tượng vu vơ
Những thần tượng giả
Sao ta phài mang vác trên vai gánh nặng
Đóng gói
Niêm phong
Cất riêng một góc
Bóng đêm thời gian
Nào phủ kín một lần...

Không thất vọng đâu
Ta không hề thất vọng
Chỉ là những trải nghiệm tự trong ta
Ngôn từ làm nơi ta gửi nhắn
Thế thôi...
Nhìn thần tượng thi nhau sụp đổ
Dậy tiếng khóc than tiếc nuối
Dậy tiếng reo vui
Kệ thôi
Ta biết từ rất lâu rất lâu "khóc hổ ngươi cười ra nước mắt''!
"Trường minh đăng"(*) ồ hóa ra cũng tắt
Ô!
Leo lét đèn cạn dầu
Leo lét hoàng hôn...
Ồ! Ngày mai sẽ lại sáng..

----
(*) Tên truyện ngắn của Lỗ Tấn.